Bulut Bilgiişlem Nedir?

1990’ların ortasına kadar bilgisayar kullanımı şu şekildeydi:  bilgisayar üzerinde bir iş yapmak için bu işi yapmak üzere çalışan uygulamaları bilgisayarımıza kurardık –örneğin Microsoft Office uygulamaları, Photoshop, 3D Studio Max gibi – (kurulum sırasında ya da sonrasında –eğer yazılım ücretsiz bir yazılım değilse– programın lisans anahtarını girerdik) ve yapacağımız işler için ilgili uygulamayı kullanırdık.

Firmalarda ise bunun bir ileri safhadaki kullanım modeli vardı: birden çok bilgisayar, işlemci gücü ve veri depolama imkânı kendilerinden daha yüksek başka bir bilgisayara bağlanarak çeşitli servis ve uygulamaları kullanırdı (bu model sunucu (server) –istemci (client) modelidir. Uygulamaları, servisleri, depolama alanını kullandırtan bilgisayar “sunucu”, kullanan ya da kullanmak üzere talepte bulunan bilgisayar ise “istemci” olarak adlandırılır.) Bu modelde

  • Servis ve uygulamaların kullanımı bilgisayarlar arasında olabilir (örneğin istemci üzerinde paylaşıma açılmış dizinler),
  • Sunucu(lar) ve tek bir istemci arasında olabilir (örneğin bir ya da birçok dosya sunucusu tarafından verilen, kullanıcıların şahsi verilerinin bulundurulma hizmeti)
  • Sunucu(lar) ve birçok istemci arasında olabilir (bir ya da birkaç sunucu üzerinden birçok istemciye program ya da işletim sistemi kurulması gibi.)

Bugün firmalarda en yaygın kullanım modeli bu Sunucu-İstemci modelidir.

Şimdi firmalarda bulunanın daha da ilerisi olan safhayı düşünelim: bütün bu uygulamalar, Internet Explorer, Mozilla Firefox, Google Chrome, Opera … gibi sadece bir tarayıcı penceresinden ulaşılıp kullanılsa? Yani kullanıcı sadece bu tarayıcıyı kullanarak fotoğraflarını Internet üzerindeki bir sunucuda depolayıp bunları paylaşsa (MicrosoftOnedrive, Google PicasaWeb), videolarını seyredebilirse (YouTube, Hulu), e-postalarınBulut bilişim uygulamaları.ı denetleyebilse (Hotmail, Gmail, Yahoo! Mail)? Ya da bir firma sahip olduğu e-posta, dosya depolama, ofis uygulamaları, etki alanı yönetimi gibi uygulamaları için kendi bulunduğu yerde bir veri merkezi bulundurmak yerine bunları Internet üzerindeki bir hizmet sağlayıcıdan kiralasa? Evet, bu mümkün ve bunun adı “Bulut Bilgiişlem” (Cloud Computing.)

Bulut Bilgiişlem’in yukarıda konuştuğumuz Sunucu – İstemci yapısından esasta çok bir farkı yok: siz e-postalarınızı şirketinizin sistem odasında bulunan bir sunucuya değil de dünya üzerindeki herhangi bir yerde (ya da büyük servis sağlayıcılar konu olduğundan birçok yerde) barındırılan sunuculara bağlanarak kontrol ediyorsunuz. Ne de olsa sizin için e-postalarınızı kontrol etmek önemli, sunucunun nerede olduğu değil!

Diğer tarafta ise, firmanız yükseltilmiş taban, klimalar, kesintisiz güç kaynakları, havalandırma, yalıtım için yatırım yapma, verilerini yedekleme, felâket senaryoları için değerlendirmeler yapıp önlemler alma, kurulan sistem ve ağ altyapılarını yönetme gibi kaygılar içinde bir veri merkezi bulundurmak yerine, e-posta servisi veren bir sağlayıcı ile anlaşarak istediği hizmeti bu sağlayıcıdan alıyor. Bu açıdan düşündüğünüzde firmanız için de sizin e-postalarınızı kontrol etmeniz önemli, e-posta sunucusunun nerede olduğu değil.

Şimdi işin diğer tarafını düşünelim: Internet üzerinde aslında size bu hizmeti veren sunucu aslında başka firmalara ya da kişilere de hizmet veriyor ve bunun için ortak kaynaklar kullanıyor. Başka bir deyişle sizin kurmadığınız veri merkezini kuruyor ve bu merkezdeki kaynakları sizin gibi kullanmak isteyenlere kiralıyor. Siz bu sunuculara bağlanırken kullandığınız ağ bağlantısı, size e-postalarınızı göstermek için kullanılan işlemci, hafıza, depolama alanı, bu sistemler için kullanılan kesintisiz güç kaynakları, sistemlerin yedeklerinin alınması için kullanılan cihazlar vs. her şey siz ve sizin gibi bu hizmeti alanlar tarafından ortak bir şekilde kullanılıyor. İşte tam bu noktada Bulut Bilgiişlemi kullanıcı tarafında “ağa bağlanma özellikli herhangi bir cihazın kullanılması ile ortak bir havuzda bulunan bilgi işlem kaynaklarının kullanılması” olarak tanımlayabiliriz:

  • Ağa bağlanma özellikli herhangi bir cihazın kullanılması: Cep telefonu, dizüstü bilgisayar, tablet bilgisayar gibi ağa bağlanabilen bir cihazın kullanılması. Dikkat edersek, burada işletim sistemi ya da kullanılan program ile ilgili herhangi bir isimlendirme ya da belirleme yapmıyoruz.
  • Ortak havuzda bulunan: Bu havuz sadece firmanız kullanımına özel olabileceği ve sadece firmanız çalışanları tarafından kullanılabileceği gibi, sizin gibi milyonlarca kişi tarafından ortak kullanılıyor da olabilir.
  • Bilgi işlem kaynaklarının kullanımı: Hizmetleri kullanan istemci bilgisayarların bağlantı kurdukları sunucularda bulunan donanım, yazılım, yedekleme gibi kaynakların kullanımı.

İşte tam bu noktada Bulut Bilgiişlem konusu detaylanmaya başlıyor: ya ben bu hizmetleri kendi şirketimde bulunan bir ortak havuzdan kullanıcılara ulaştırırsam? Ya da ben bütün bu hizmetleri tamamen şirketimden kaldırıp Internet üzerinden kullanıcılarıma ulaştırırsam? Ya da bazı hizmetleri Internet üzerinden alıp bazı hizmetleri de kendi altyapım üzerinden sağlarsam?

Bulut Bilgiişlem servis sağlayıcı tarafında tanımlamak için, Amerikan Teknoloji ve Standartlar Enstitüsü’nün (National Institute of Standards and Technology) Bulut Bilgişlem tanımını kullanabiliriz: yönetici veya servis sağlayıcının minimum müdahalesi ile hazırlanıp, yapılandırılarak hizmete sunulabilen ve her an çalışır durumda olan, kolayca ve istenilen bir zamanda ağ üzerinden ulaşılabilen ortak bir bilgi işlem kaynak havuzuna (ağlar, sunucular, depolama alanları, uygulamalar ve servisler gibi), talep üzerine kolay bir şekilde ulaşım sağlayan modele Bulut Bilişim denir.

Bütün bu soruları ve tanımları biraraya getirerek Bulut Bilgiişlem konusunu “Bulut Bilgiişlem Temel Kavramları” isimli yazımızda detaylandırıyoruz.

Referanslar:
  1. Wikipedia, Cloud Computing, http://en.wikipedia.org/wiki/Cloud_computing
  2. Wikimedia, Creative Commons, http://en.wikipedia.org/wiki/File:Cloud_applications.jpg
  3. National Institute of Standards and Technology, http://www.nist.gov/
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s